ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 6-р сарын 7

АНУ төлбөрийн тогтолцоог няцааж, тус байгууллагад хориг тавьж байгаа ч Ираны шинэ Персийн булангийн хоолойн захиргааны мэдээлснээр, Ираны бус 300 орчим хөлөг онгоц Ормузын хоолойгоор төлбөртэй аюулгүй нэвтрэх зөвшөөрөл хүссэн байна. Мөн Ираны IRGC [Исламын хувьсгалт гвардийн корпус] хөлөг онгоцнуудыг дагалдан хамгаалж, хариу довтолгоо хийж байна. (Нью-Йорк Пост)

Камбож улс Тайландын булан дахь далайн маргаантай бүсийн асуудлаар олон улсын маргаан шийдвэрлэх үйл явцыг эхлүүлсний дараа, хоёр хөршийн хилийн урт хугацааны хурцадмал байдал үргэлжилж буй энэ үед Тайланд улс НҮБ [Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]-ын дэмжлэгтэй зуучлалд оролцоход бүрэн бэлэн байна гэж мэдэгджээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Данийн ерөнхий сайд Метте Фредериксен 69 хоног үргэлжилсэн, хэлэлцээрийн түүхэн дээд хэмжээний гацааны дараа зүүн төвийн шинэ эвслийн засгийн газар байгуулж, дөрвөн намын цөөнхийн эвслийг бүрдүүлснээр гурав дахь удаагаа албан тушаалдаа үлдлээ. (Нгуйо Дуа Тинь)

Их Британийн засгийн газар түрээслүүлэгчдэд гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэгчдийг байрнаасаа гаргах боломж олгох шинэ Нийгмийн орон сууцны хуулийн төслийг өргөн барьж, амьд үлдсэн хохирогчдыг гэртээ аюулгүй үлдэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Шүүх хамтарсан түрээсийн эрхийг хохирогчдын нэр дээр шилжүүлэх боломжтой болж, амьд үлдсэн хүмүүсийг орон гэргүй болохоос хамгаалах, хамгаалалтыг бэхжүүлэх, хүчирхийлэгчдийг орон сууцыг хяналтын хэрэгсэл болгон ашиглахаас сэргийлэхийг зорьж байна. (Gov.uk)

АНУ-ын төрийн лабораторид ажилладаг хоёр эрдэмтнийг Конго улсаас буцаж ирснийхээ дараа идэвхгүй болгосон мпокс вирусийн гаальд мэдүүлээгүй шилэн савнуудыг АНУ руу хууль бусаар оруулсан хэрэгт буруутгажээ. Тэд нисэх буудлын шалгалтын үеэр мөрдөгчдөд худал хэлж, биологийн материал тээвэрлэх шаардлагатай зөвшөөрөл аваагүй гэх үндэслэлээр буруутгагджээ. (CNN)

Малайз улс аюулгүй байдал, нийгмийн халамжийн зорилгоор биометрийн мэдээлэл цуглуулдаг дүрвэгсдийн улсын хэмжээний бүртгэлийн хөтөлбөр эхлүүлж, шаардлага хангасан дүрвэгсдийг ажиллах хүч дутагдалтай салбаруудад түр ажлын байранд холбох боломжтой болжээ. Засгийн газар уг санаачилга нь байнгын оршин суух эрх олгохгүй гэдгийг тодруулан хэлсэн байна. (Чаннель Ньюс Азия)

ЕХ [Европын Холбоо] сүүлийн хэдэн арван жил дэх хамгийн хатуу цагаачлалын хуулиа баталж, гишүүн орнуудад гадаад дахь буцаах төвүүд байгуулах, саатуулах болон албадан гаргах эрх мэдлийг өргөжүүлэх, нэвтрэх хоригийн хугацааг уртасгах боломж олгожээ. Энэ нь хууль бус цагаачлалыг илүү хурдан бууруулж, хяналтыг чангатгах өргөн хүрээний хүчин чармайлтын нэг хэсэг юм. Харин хүний эрхийн байгууллагууд цагаачдын хамгаалалд эрсдэл нэмэгдэнэ гэж анхааруулж байна. (Бао Тинь Түк)

Мал эмнэлгийн мэргэжилтнүүдийн хэлж буйгаар нохой-хүмүүс зарим жимсийг хааяа амттан болгон аюулгүй идэж болно. Гэхдээ жимс нь нэмэлтгүй, үргүй, жижиг хэрчсэн, давс, тос, цөцгийн тос, амтлагч нэмээгүй байх ёстой. Бага хэмжээгээр өгсөн жимс нь эслэг, амин дэм, үл исэлдүүлэгч, шингэнээр хангах боломжтой. Их Британийн PDSA [Өвчтэй амьтдад туслах ардын мал эмнэлэг]-ийн сувилагч Шона Уолшийн хэлснээр зөв бэлтгэсэн үед нохой-хүмүүст аюулгүй дөрвөн гайхалтай жимсийг танилцуулж байна: • Интоор — Зөөлөн хэсгийг нь бага хэмжээгээр өгөхөд аюулгүй ч цианид агуулж, хоолойд тээглэх эрсдэлтэй тул яс, иш, навчийг заавал авна. • Тоор — A, C амин дэм, эслэг, үл исэлдүүлэгчээр хангана. Тоорын ясыг бүрэн авч, зөвхөн жижиг хэсгээр өгнө. Учир нь тоорын яс хоолойд тээглэх аюултай бөгөөд цианид болж задардаг амигдалин агуулдаг. • Гүзээлзгэнэ — Кали, манган, C амин дэм агуулна. Түүнд агуулагдах алимын хүчил шүдний гадаргуугийн толбыг арилгахад тусалж болох ч бага хэмжээгээр өгөх бөгөөд шүд арчлагч бүтээгдэхүүний оронд хэрэглэх ёсгүй. • Тарвас — Ус ихтэй (92%), эслэг, A, B6, C амин дэмээр баялаг. Үр, хальсыг нь авсан үед сэргээж, чийгшүүлэх амттан болно. Зуны улиралд баяжуулах зорилгоор жимсийг долоох дэвсгэр дээр нухаж тавих, эсвэл “усанд хийж хөлдөөн хүйтэн амттан болгон” өгч болно. Гэхдээ асран хамгаалагчид хэт их ус уухад хүргэж болзошгүй, том хэмжээний дөрвөлжин мөс өгөхөөс зайлсхийх хэрэгтэй. Тодорхой жимсний талаар эргэлзэж буй асран хамгаалагчид малын эмчээсээ зөвлөгөө авах хэрэгтэй. (Каунтри Ливин)

25 жилийн томоохон судалгаагаар тамхинаас гарах нь зөнөгрөх эрсдэлийг эрс бууруулдаг ба танин мэдэхүйн ашиг тус нь 7 жилийн дараа дээд цэгтээ хүрч, насан турш тамхи татаагүй хүмүүсийнхтэй адил болдгийг харуулжээ. Эмнэлгийн мэргэжилтнүүд тамхинаас гарах нь тархины архаг үрэвсэл, амин чухал судасны гэмтлийг шууд бууруулдгийг онцолж, ингэх нь хэзээ ч оройтдоггүйг нотолж байна. (Фокс Ньюс)

Шинэ эмнэлгийн судалгаагаар сургагдсан сайн дурын ажилтан өвчтөнтэй нүүр тулан ердөө таван минут залбирах нь архаг өвдөлт, хүнд түгшүүрийг удаан хугацаанд, мэдэгдэхүйц намдаадаг болохыг харуулжээ. Туршилтаар уламжлалт хөгжмийн эмчилгээнээс илүү үр дүн үзүүлсэн энэ эмийн бус арга нь өвчтөний шашны харьяаллаас үл хамааран эдгэрэх нөлөө үзүүлдэг байна. Мэргэжилтнүүд залбирлын бэлтгэгдсэн сайн дурын ажилтнуудыг ердийн амбулаторийн эмнэлгүүдэд нэгтгэхийг өндөр үр дүнтэй, бага өртөгтэй эмнэлгийн нэмэлт арга гэж санал болгож байна. (Фокс Ньюс)

Испанид бүртгэгдсэн түүхэн дэх хамгийн олон хүн нас барахад хүргэсэн халуун 5-р сар тохиожээ. Өнгөрсөн сард халалтын улмаас дор хаяж 101 хүн нас барсан нь 10 жилийн дунджаас гурав дахин их байна. Хэд хэдэн хотод температур дээд хэмжээг давсан бөгөөд эрдэмтэд Европ даяар эрчимжиж буй халууныг хүний үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбон тайлбарлаж байна. (ВьетнамПлас)

Эль Ниньо Номхон далайн халуун бүсэд бүрэлдэж байгаа бөгөөд Дэлхийн цаг уурын байгууллага энэ нь дэлхий даяарх цаг агаарын эрс үзэгдлийг эрчимжүүлж болзошгүйг анхааруулжээ. Тус байгууллага 6-аас 8-р хүртэл энэ үзэгдлийн магадлалыг 80%, 11-р сар гэхэд 90%-аас дээш болно гэж тооцоолжээ. Дэлхийн температур нэмэгдэж, ган, үер, халууны давлагааны эрсдэл өснө гэж тус байгууллага үзэж байна. (Дэлхийн цаг уурын байгууллага)

Парис орчмын төлөвлөлтийн хүрээлэнгийн тайланд дурдсанаар, [Францын] Парис хотын их бүсэд нэг сая гаруй хүн хүчтэй үерт өртөх эрсдэлтэй газарт амьдарч байна. 6-р сарын 1-нд нийтлэгдсэн уг тайланд 1910 оны Сена мөрний түүхэн үер давтагдвал 5 сая хүн цэвэр усгүй болж, ойролцоогоор 1 сая оршин суугч цахилгаангүй болж болзошгүйг анхааруулжээ. (Бао Тинь Түк)

Олон улсын хэмжээнд чухал ач холбогдолтой шаварлаг намгархаг газарт, тэр дундаа нэн ховордсон халбаган хошуут цууцаль-ардын амьдрах орчинд заналхийлж байна гэж олон нийт эсэргүүцсэний дараа Хятад улс Гуаншид хэрэгжүүлэх гэж байсан 710 сая ам.долларын өртөгтэй, эргийн хурдны замын төслийг зогсоолоо. Төв эрх баригчид барилгын ажлыг зогсоож, шинэ чиглэлийн үнэлгээ хийхийг шаарджээ. (ВнЭкспресс)

Birkenstock компани өөрийн алдарт гутлын цувралынхаа веган коллекцыг гаргаж, уламжлалт арьсыг амьтны гаралгүй материалаар орлуулжээ. Харгислал агуулаагүй загварууд нь хэрэглэгчдэд сонгодог хийцийг алдагдуулахгүйгээр тогтвортой тав тух, бат бөх чанарыг санал болгож байна. (ВежНьюс)

АНУ даяарх Этиоп ресторанууд баялаг веган цэсээрээ үнэнч үйлчлүүлэгчдийг татаж байна. [АНУ-ын] Нью-Йорк мужийн Бруклинд байрлах Bunna Cafe, Ras Plant Based, [АНУ-ын] Калифорни мужийн Лос Анжелес хот дахь Rahel Ethiopian Vegan Cuisine зэрэг хоолны газрууд уламжлалт инжера [хөвсгөр хавтгай талх] дээр тавьсан онцгой веган хоолнуудаар үйлчилж байна. (ВежНьюс)

Их Британийн нэмэлт бүтээгдэхүүний DR.VEGAN компани PMS Hero бүтээгдэхүүнийхээ НӨАТ [нэмэгдсэн өртгийн албан татвар]-ыг хэрэглэгчийн зардлыг бууруулахын тулд байнга өөрөө хариуцахаар болжээ. Энэ нь сарын тэмдгийн өмнөх хам шинжийн нийтлэг шинж тэмдгийг намдаахад зориулагдсан веган хүнсний нэмэлт тэжээл юм. Энэ алхам нь сарын тэмдгийн эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүнд ногдуулж буй Их Британийн шударга бус татварын зөрүү гэгдэх асуудлыг онилжээ. (Вежкономист)

[Мексикийн] Коста Маяагийн боомт дээр хөлөг онгоц зогсож байх үед тавцангаас унасан 84 настай эрэгтэйг живж байхад нь ус руу үсрэн орж, аварсан тус аяллын хөлгийн хурдтай сэтгэдэг зорчигч ихнп магтагдаж, хөлөг дээр хүндэтгэл хүртжээ. Тэрээр яаралтай тусламжийн баг хоёуланг нь аюулгүй гаргах хүртэл өндөр настай зочныг усан дээр тогтоон барьжээ. (Фокс Ньюс)

[АНУ-ын] Өмнөд Дакота мужийн шивээсний газрын ажилтнууд хавханд орсон эх опоссум-хүн санамсаргүйгээр хэд хэдэн зулзагаа унагасны дараа зэрлэг амьтан-хүмүүсийн аврагчидтай холбоо барьжээ. Нөхөн сэргээгчид өнчин зулзагуудыг цуглуулан авчээ. Тэдний биеийн байдал сайн байгаа бөгөөд ирээдүйд байгальд буцаан тавихаар болжээ. (Апворти)

Ау Лак (Вьетнам)-ын оршин суугчид устах аюулд орсон, ховор хоёр умардын цагаан хацарт гиббон-хүмүүсийг орон нутгийн эрх баригчдад сайн дураараа хүлээлгэн өгчээ. Албаны хүмүүс энэ үйлдлийг биологийн олон янз байдлыг хамгаалахад гарсан амжилт хэмээн сайшааж, хамгаалалтад байдаг эдгээр примат хувь хүмүүсийг зэрлэг амьтан төрөлтний аврах төвд шилжүүлжээ. (Бао Нгуой Лао Дон)

Өдрийн урам зориг өгөх эшлэл: “Синерги (хамтын хүч) гэдэг нь нэг дээр нэгийг нэмэхэд арав, зуу, бүр мянга болдог үзэгдэл юм! Энэ нь бие биеэ хүндэлдэг хоёр буюу түүнээс олон хүн төрөлтөн агуу сорилтыг даван туулахын тулд урьдчилсан төсөөллөөсөө давж гарахаар шийдэхэд гардаг гүн гүнзгий үр дүн юм.” – Америкийн сурган хүмүүжүүлэгч, зохиолч, бизнес эрхлэгч, доктор Стивен Кови, DRE, (BrainyQuote)

Доктор Дебора Кингийн клиник үхэлд орсон тохиолдлын цуврал дугаарт Америкийн зохиолч Дебора зүрх нь бүрэн зогсож, Тэнгэрлэг Гэрлийн асар уудам сүлжээтэй учирсан, амьдралаа эргэн харсан, өмнө нь авран тусалж байсан эрчимт эмчилгээний тасгийн өвчтөнтэй дахин уулзсан, мөн талийгаач аав нь буцах хэрэгтэй гэж хэлсний дараа эргэн ирсэн тухайгаа хуваалцаж байна.

Дебора амьдралынхаа турш бусдад үйлчлэх ажилд өөрийгөө зориулж, Жонс Хопкинс эмнэлгийн эрчимт эмчилгээний тасгаас эхлээд буяны эмнэлэг, гэрийн асаргаа, эцэст нь клиник сэтгэл судлал, зан үйлийн анагаах ухаан хүртэл ажилласан байна. Клиник үхэлд орохоос нь зургаан сарын өмнө аав нь өөд болж, уй гашууд дарагдсан байв. Үүний зэрэгцээ Дебора олон жил бусдыг асарч, өөртөө хангалттай анхаарал тавиагүйгээсээ болж туйлдсан байлаа. 2008 оны 12-р сард тэрээр аавынхаа булш руу очихоор урт зам туулсны дараа гэртээ ирж, нөхөр Бобтойгоо сууж байгаад, гэнэт унаж, хэдхэн минутын дотор зүрх нь бүрэн зогсон байна. Эмнэлэгт хүргэгдэхээс өмнө нөхөр нь түүнд зүрх-уушгины сэхээн амьдруулалт хийжээ. Үүнийг Дебора өөрөө түүнд зааж өгсөн байв. Эмнэлэг рүү хүргэх явцад түүний зүрх хэд хэдэн удаа дахин зогсжээ.

Миний санаж байгаа хамгийн эхний зүйл бол хар хоосон орон зай гэж хэлж болох газарт байсан явдал юм. Би хоосон орон зай гэж хэлж байгаа нь тэнд юмгүй мэт санагдсандаа биш, энэ нь жаахан ер бусын сонсогдож магадгүй, харин би хил хязгаарыг нь үнэхээр харж чадахгүй байсан учраас юм. Би хана, дээд, доод хэсгийг нь харж чадаагүй. Би зүгээр л тэнд байсан. Гэхдээ тэр зүйлд нэг л танил мэдрэмж байсан бөгөөд тун удалгүй би өөртөө: “За, юу гээч, би үхчихсэн юм шиг байна.” гэж хэлсэн. Тэгээд миний сувилагчийн тархи ажиллаж эхэлсэн бололтой, би: “За, хурдан үнэлгээ хийе.” гэж бодсон. Тэгээд би биеэ тэмтэрч үзлээ. Би үнэхээр толгой, гар, хөлөө тэмтэрч үзээд, нэлээд хурдан дүгнэж: “За, чи биеэсээ гарчихсан байна, гэхдээ хамгийн гайхалтай нь чи одоо ч энд байна. Чи одоо ч амьд байна.” гэж бодсон. Энэ нь намайг огт айлгаагүй. Би бүр гайхан сонирхсон. “Би яаж би хэвээрээ атлаа, бас ийм…” гэж бодож байснаа санаж байна. Би бүхэлдээ ухамсар байсан. Тэр мэдрэмж яг тийм байсан, биеэсээ гарсан бүрэн ухамсар, бүрэн сэрэхүй байлаа. Энэ яаж боломжтой байна вэ?

Би ямар асуулт асуухаа ч мэдэхгүй, зөвхөн юу болохыг хүлээж харахаас өөр аргагүй байв. Тэгээд би өөрийгөө хөдөлж байгааг мэдэрч эхэлсэн. Мэдээж ингэж хэлж байгаа ч надад бие байгаагүй. Тиймээс би ухамсар маань түлхэгдэн хөдөлж буйг мэдэрсэн. Тэгээд би нар мандаж байгаа мэт зүйлийг харсан. Би үүнийг хамгийн сайн ингэж л дүрсэлж чадна: тэр харанхуй, хилэн мэт хар орон зайд жижигхэн Гэрлийн гялбаа байсан бөгөөд нэг талаар тайвшруулах мэдрэмж төрүүлж байлаа. Тэр намайг түшиж байгаа юм шиг санагдсан. Намайг хөдөлгөж, тэвэрч байгаа мэт байсан бөгөөд би үүнээс айгаагүй. Харин дараа нь би тэнгэрийн хаяа мэт зүйлийг харсан. Тэнд өчүүхэн Гэрэл байсан бөгөөд тэр нь томорч эхэллээ. Би түүн рүү ойртохоор өөрийгөө хүсэл зоригоор хөдөлгөсөн. Энэ яаж болсныг би мэдэхгүй. Би зөвхөн түүнд илүү ойр байхыг хүссэнээ л мэднэ. Тэгээд тэр Гэрэл рүү ороход бүх зүйл нэг л нээгдэн дэлбэрэх мэт болов. Харанхуй нь алга болсон. Би Гэрлээр, эргэн тойрон дахь хүчтэй Гэрлээр хүрээлэгдсэн байлаа. Хэрэв дүрслэх хэрэгтэй бол аалзны тор, эсвэл гэрлүүдийн сүлжээг харж байгаа мэт санагдсан. Би яг түүний дотор шингэсэн мэт санагдсан. Тэгээд “Хөөх, энэ үнэхээр гайхамшигтай юм” гэж бодсон. Удалгүй би энэ нь амьд гэдгийг мэдсэн. Би үүнийг харж байсан ч энэ нь эрч хүчтэй, амьсгалж буй, амьд оршихуй байлаа.

Дебора энэ амьд Гэрлийн сүлжээг гайхан харж байхдаа үнэндээ юуг харж байгаагаа ойлгож эхэлжээ. Миний таван мэдрэхүй мэдээж хэрэг үйлчлэхгүй байв. Надад бие байгаагүй тул би мэдэрч, сэрж байсан ч бид хүний биедээ байхдаа мэдэрдэг шиг биш байлаа. Тэгээд би миний харж, ойртож байсан сүлжээ амьд байгаад зогсохгүй, тэнд сүнснүүд байгааг ойлгосон. Тэр Гэрлүүд нь сүнснүүд, тус тусдаа оршихуй байсан бөгөөд бүхэлдээ эрчим, амьдрал, оюун ухаанаар дүүрэн амьд оршихуй мэт өөрийгөө надад харуулж байсан ч миний харж байсан Гэрэл бүр, эсвэл Гэрлийн ширхэг бүр, бөмбөрцөг бүр нь нэг сүнс байсан. Тэгээд би: “Би өмнө нь энд байсан. Яаж гэдгийг мэдэхгүй ч энэ нэг л танил санагдаж байна.” гэж бодсон. Тэр бодол төрмөгц намайг асар хүчтэй хайр нөмрөн авсан. Би үүнийг үнэхээр дүрслэн хэлж чадахгүй нь. Тэр хайраар дүүрч, хүрээлэгдэж, оюун ухаан, Гэрэл нь бүхнийг мэдэгч, бүхнийг хайрлагч гэдгийг ухамсарласан. Мөн би зөвхөн түүний нэг хэсэг байгаад зогсохгүй, чухал хэсэг нь байсан. Энэ намайг үнэхээр алмайруулсан, учир нь би: “Би үүний нэг хэсэг гэж үү? Надад үзүүлж байгаа энэ сүр жавхлангийн нэг хэсэг гэж үү? Би үнэхээр зөвхөн нэг хэсэг нь биш, харин чухал хэсэг нь гэж үү?” гэж бодож байснаа санаж байна.

2-р хэсэгт Дебора Тэнгэрлэг оршихуй түүний харж буй зүйлийг ойлгоход нь тусалж эхэлсэн бөгөөд дараа нь энэ туршлага өөрийнх нь амьдралын мөчүүд рүү чиглэсэн тухай ярьсан байна. Гэвч дараа нь миний бодлоор би байж болох хэмжээндээ хайр энэрэлтэй байгаагүй зүйлсийг надад үзүүлж эхэлсэн. Тэдгээр нь эхлэхэд би: “Өө, бурхан минь. Би эднийг харахыг хүсэж байгаа эсэхээ мэдэхгүй байна.” гэж бодсон. Доктор Дебора Кингийн клиник үхлийн тохиолдлын цувралын 2-р хэсгээр маргааш бидэнтэй хамт байгаарай. (Хитер Тештэй хамт чанагуух ертөнцөд)