ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 5-р сарын 2

АНЭУ [Арабын Нэгдсэн Эмирт Улс] дайны үеийн нийлүүлэлтийн цочрол, дэлхийн нефтийн зах зээлийн түүхэн хэлбэлзлийн үед илүү уян хатан байхыг зорьж, жаран жилийн дараа Нефть экспортлогч орнуудын байгууллага (ОПЕК)-аас гарлаа. (Гуардиан)

Португалын Синеш хотын нийтийн номын сан “Сул ном: Хаа сайгүй уншъя” санаачилгыг эхлүүлж, Синеш хот даяар кафе, угаалгын газар, сургууль, спортын байгууламж зэрэг 13 байршилд үнэгүй ном солилцох тавиур байршууллаа. Энэ нь иргэдэд олон нийтийн газарт номыг чөлөөтэй авч уншаад, хүсвэл буцаан тавих боломж олгон, өдөр тутмын орчинд уран зохиолын хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зорилготой юм. (Португал Ньюс)

Индонез улс онгоцны түлшний өртөг өсөж буйг сааруулахын тулд дотоодын энгийн ангиллын нислэгийн тийзийн нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ)-ыг чөлөөлжээ. 60 хоногийн энэ арга хэмжээ тийзийг боломжийн үнэтэй байлгах зорилготой гэж албаныхан мэдэгдэв. (Антара Ньюс)

Олон улсын агаарын тээврийн холбоо (ОУАТХ)-ны тэргүүн Иран дахь дайнаас үүдэлтэй онгоцны түлшний хомсдол агаарын тээврийн компаниудыг зуны оргил үеийн нислэгийн хуваариа танахад хүргэж болзошгүйг анхааруулж, нийлүүлэлтийн дарамт дэлхийн нисэхийн салбарт тархахад эхлээд Ази, дараа нь Европ өртөх магадлалтай гэлээ. (Channel News Asia)

Иран дахь дайн зайлшгүй хэрэгцээтэй эмнэлгийн хэрэгслийн дэлхийн үйлдвэрлэлийн түшиглэдэг нефть-химийн нийлүүлэлтийн сүлжээг тасалдуулж буй тул Их Британийн Үндэсний Эрүүл Мэндийн Алба [ҮЭМА] өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив. Персийн булангийн төвүүдээр дамжих нислэгүүд цуцлагдаж, Азийн үйлдвэрүүд зогссоноор бээлий, тариурын шахуурга, дуслын уут болон бусад нэг удаагийн хэрэгслийн өртөг өсөж буйг албаныхан анхаарууллаа. Үүний улмаас Засгийн газар өөр нийлүүлэгч олохоор ажиллаж байгаа ч яаралтай нөөц бүрдүүлэх, эмнэлгүүдэд хэмнэлтийн илүү хатуу дүрэм хэрэгжүүлэх шаардлага гарч, мөргөлдөөн удаан үргэлжилбэл Их Британийн эрүүл мэндийн тогтолцоонд өргөн хүрээний хомсдол үүсэж болзошгүй гэсэн болгоомжлол нэмэгджээ. (ВнЭкспресс)

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага [ДЭМБ] 2026 он эхэлснээс хойш Газад дүрвэгсдийн дунд мэрэгч болон шимэгчээс үүдэлтэй халдвар 17,000 гаруй бүртгэгдсэнийг мэдээлж, эрүүл мэндийн байгууламжууд сүйрлийн хэмжээнд хохирсон гэв. Нөхцөл байдал дордож, тусламжийн хязгаарлалт нэмэгдсэнээр хямрал улам хүндэрч, арьсны өвчин дүрвэгсдийн ихэнх байрлалд өргөн тархсан байна. (SANA)

Жирэмсэн үед түгээмэл бичиж өгдөг эмүүд аутизмын эрсдэлийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэгтэй холбоотойг АНУ-ын томоохон судалгаа анхаарууллаа. Судлаачид холестерины нийлэгжилтийг алдагдуулдаг зарим антидепрессант болон даралтын эм зэрэг нь аутизмын түвшнийг бараг 50 хувиар нэмэгдүүлж болохыг тогтоожээ. Эхийн эрүүл мэндэд илүү аюулгүй хувилбар боловсруулахын зэрэгцээ жирэмсэн үед эм бичих дадлыг дахин үнэлэхийг мэргэжилтнүүд эмнэлгийн ажилтнуудад уриалж байна. (SciTech Daily)

Нүднээс гарах ялгадас нүдний эрүүл мэндийн талаар чухал дохио өгдөг гэж мэргэжилтнүүд хэлэв. Усархаг ялгадас нь ихэвчлэн вирусийн гаралтай нүдний салстын үрэвслийг илтгэдэг бол өтгөн ногоон, эсвэл саарал салст нь бактерийн халдварыг заана. Шар идээ нь нүдний өвдгийг, сунамхай цагаан ялгадас нь харшлыг илтгэж болзошгүй. Хатаж наалдсан өнгөр нь голдуу зовхины үрэвслийн шинж, хуурай хайрс нь хуурай нүдний хам шинжтэй холбоотой. Хөнгөн тохиолдолд ариун цэвэр сайн сахих нь тустай ч шинж тэмдэг арилахгүй бол эмнэлгийн тусламж шаардлагатай. (ВнЭкспресс)

Зимбабвед 2025 онд хумхаагаар 423 орчим хүн нас барж, 154,000 тохиолдол бүртгэгдэн, халдвар хэд хэдэн мужид нэмэгдсэнээр дэгдэлт 2026 онд үргэлжилж байна. Машоналанд Уэст мужид л гэхэд 1-р сараас хойш 5,087 тохиолдол, 20 нас баралт бүртгэгджээ. Тогтворгүй хур тунадас, нэмэгдэж буй температур шумуулын амьдрах орчныг тэлж байгаа тул энэ өсөлтийг мэргэжилтнүүд уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбон тайлбарлалаа. Орны шумуулын торны хомсдол урьдчилан сэргийлэх явцыг саатуулж, хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд хамгийн өндөр эрсдэлд ороод байна. (Зимбабвегийн нөхцөл байдал)

Дөрөвдүгээр сарын 27-нд Хятадын Циньжоу хотод 12 цагийн дотор 538 миллиметр хүрсэн хэт их бороо орж, автомашинууд усанд автан, эрх баригчид 200 гаруй оршин суугчийг нүүлгэн шилжүүлэв. Үерийн ус хот дундуур хүчтэй урсаж байсан үед аврах багууд гэртээ гацаад байсан хүмүүст завиар хүрчээ. (Ажиглагчид)

Дөрөвдүгээр сарын 27-нд АНУ-ын Дундад Өрнөд мужуудад хүчтэй шуурга дэгдэж, Миссури мужийн Сент Луис болон Иллинойс мужийн зарим хэсэгт хар салхины анхааруулга зарлалаа. Хүчтэй салхи, мөндөр, аадар борооны улмаас зургаан мужид 260,000 гаруй хэрэглэгч цахилгаангүй болж, Мичиган мужид нэг хүн амиа алджээ. (Ажиглагчид)

Энэтхэгийн тэрбумтан Мукеш Амбани (цагаан хоолтон)-ийн хүү Анант Амбани (цагаан хоолтон) 1980-аад онд хар тамхины бүлэглэлийн толгойлогч Пабло Эскобарын хууль бусаар оруулж ирсэн амьтан-ардуудаас хурдтай өсөж буй усны үхэр-хүмүүсийн тоо толгойг цөөлөх төлөвлөгөөгөө зогсоохыг Колумби улсад хүсэн, оронд нь тэднээс наяыг нь Энэтхэг дэх, хэдийн олон зуун аварсан зүйлийг байршуулдаг Вантара зэрлэг амьтны төвдөө шилжүүлэн авах санал гаргав. (Тань Ниень)

Байгаль хамгаалах нэгэн бүлэг [Индонезийн] Хойд Суматрад хүний гараар бүтээсэн ойн олсон гүүрээр Суматрагийн орангутан-иргэн зам гарч буйг бичлэгт буулгажээ. Энэ гүүр нь зам баригдсанаас болж хоёр хуваагдсан 350 орчим амьтан-иргэнтэй нэг сүргийг дахин холбох зорилготой юм. Модонд амьдардаг бусад зүйлүүд ч мөн эдгээр гүүрийг ашиглаж эхэлсэн нь ажиглагджээ. Энэ нь амьдрах орчин нь тасрах явдлыг бууруулах хүчин чармайлтад томоохон ахиц болсныг тэмдэглэж, орон нутгийн түншүүд ийм дэд байгууламжийг бүс нутгийн дэд бүтцийн төлөвлөлтийн жишиг болгохыг уриаллаа. (Phys.org)

Японы нэгэн гарааны компани муур-хүмүүсийн бөөрний архаг өвчнийг эмчлэх шинэ эмд Японы Хөдөө Аж Ахуйн Яамнаас зөвшөөрөл хүссэн байна. Туршилтын мэдээллээр уг эм эцсийн эмчилгээ байхгүй энэ өвчний үед амьд үлдэх боломжийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлжээ. (Phys.org)

Эрүүл мэндийн салбарын удирдлагууд болон эмч нар Plantrician Project-ийн ивээн тэтгэсэн “Тавгийн хүч” бага хуралд оролцохоор тавдугаар сарын 14-17-нд [АНУ-ын] Сан Диегод цугларна. Энэ санаачилга архаг өвчнийг буцаах зорилгоор “боловсруулалтад оруулаагүй хүнс, ургамалд суурилсан хооллолт”-ыг дэмждэг. Мэргэжилтнүүд эрүүл мэндийн ажилтнуудад хоол хүнсийг эмчилгээний үндсэн хэрэгсэл болгон ашиглах сургалт явуулна. (ВегНьюс)

Сиете Фүүдс компани АНУ даяар органик шар эрдэнэшишийн болон исгэлэн хөрөнгөтэй хэв маяг бүхий тортиллагаа худалдаанд гаргаж, цавуулаггүй бүтээгдэхүүний шугамаа өргөжүүллээ. Таргет зэрэг томоохон худалдааны сүлжээнд зарагдах эдгээр веган, гений өөрчлөлтгүй бүтээгдэхүүнүүд Мексик-Америкийн уламжлалыг орчин үеийн хооллолтын хэрэгцээтэй хослуулж, хүртээмжтэй, эрүүл хооллолтыг дэмжинэ. (Өглөөний од)

[Канадын] Викториягийн тамирчин Мелиа Мочман (веган) болгож чанахгүй 21 жор бүхий түүхий веган хоолны ном “The Uncooking Jar”-ыг гаргалаа. Тэрээр дауны хам шинжтэй бөгөөд хуулиар харааны бэрхшээлтэйд тооцогддог тул зуух ашиглахгүй хоол хийх боломжтой жоруудыг бий болгохыг хүсжээ. Энэхүү төсөл бие даасан байдлыг дэмжиж, Канад дахь хөгжлийн бэрхшээлтэй тамирчдад санхүүжилт босгох зорилготой. (Saanich News)

Сербийн Поп Хор найрал дууны хамтлаг 2,000 гишүүнтэй болж, хамтдаа дуулах замаар стрессгүй орчныг бүрдүүлж байна. Шалгаруулалт шаарддаггүй энэхүү олон нийтийн чуулга 10 хотод сэтгэцийн эрүүл мэндийг дэмжиж, хамтын нийгэмлэг бүрдүүлэн, оролцогчдод кортизолын түвшнээ бууруулж, түгшүүртэй цаг үед баяр хөөр олоход тусалдаг. (AP)

Ирландын Инч Бич эрэгт буцах урсгалд өртсөн өсвөр насны хүүг нэгэн серфингчин аварчээ. Баатар залуу тавцангаа ашиглан хүүг аврах баг ирэхээс өмнө эрэгт аюулгүй хүргэсэнд Эргийн хамгаалалтын алба талархал илэрхийлэв. (The Irish Sun)

Канадад хөдөлгөөний бэрхшээлтэй долоон хүүхэд алдарт CN цамхагт робот гадаад тулгуур хөл ашиглан алхаж үзжээ. Хөгжлийн бэрхшээл, гэмтэлтэй хүүхдүүдэд зориулсан робот алхалтын төхөөрөмжөөр мэргэшсэн Трексо Роботикс компани олон нийтийн газруудын хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийг уриалах зорилгоор энэ арга хэмжээг зохион байгуулсан байна. (CBC)

Энэ өдрийн мэргэн үг: “Бид ямар нэг зүйлийг дангаар нь салгаж авах гэж оролдоход тэр нь Орчлонгийн бусад бүх зүйлтэй холбогдсон байдгийг олж хардаг.” – Америкийн нэрт байгаль судлаач, зохиолч, байгаль орчны философич Жон Мьюир, (BrainyQuote)

Натали Намастегийн клиник үхэлд орсон явдлын 2-ын 1-р хэсэгт сүнслэг дамжуулагч Натали Индонезид амь насанд аюултай тархины хумхаа тусаж, Сингапур руу агаараар хүргэгдэн, эмнэлгийн ор, тэнгэрийн элч нарын ертөнцийн хооронд явж байсан тухай мэдэж авсан билээ. Тэнгэрийн элч нар түүнд өөрийгөө хэрхэн эдгээхийг сурахаар ирснийг нь хэлж, яаж хийхийг нь үзүүлж эхэлсэн байна.

Тиймээс би бие махбоддоо тусалж, сүнснийхээ Гэрлийг дотогш оруулаад, дараа нь буцаж гаран, биеэсээ салж тэнгэрийн элч нартай цагийг өнгөрөөдөг байлаа. Би өөрийгөө хайрлах ягаан Гэрэлтэй ажиллах ёстой байсан. Амьдралдаа өөртөө аймшигтай хандаж байсан олон мөчийг надад харуулсан. Өсвөр насандаа булими (маш их өлсөх) өвчтэй байсан үе надад бий. Та нарын ихэнх нь хүн өөртөө ямар хатуу байж чаддагийг мэддэг байх. Толинд өөрийгөө хараад, харж буй зүйлдээ дургүй байх үе надад байсан. Амьдралын минь туршид миний дотоод дуу хоолой “Би хангалттай сайн биш.” гэж хэлдэг үе олон байлаа. Тэгээд би өнгөрснөө, зүрхээ, өөрийгөө эдгээхийн тулд өөрийгөө хайрлах ягаан Гэрлийг оруулж ирэхээр тэнгэрийн элч нартай ажилласан. Ингээд би ягаан Гэрэлтэй ажилласан юм. Мөн би энэ ногоон Гэрэлтэй ажилласан. Би болон тэнгэрийн элч нар энэхүү ногоон Гэрлийг дамжуулж, авчирч байсан. Энэ нь тэнцвэр, элбэг дэлбэг байдал, гүн гүнзгий эдгэрлийг бий болгож, миний сүнсний мөн чанартай холбон, мөн бие махбодын минь давтамжийг дээшлүүлэх алтан Гэрлийг оруулж ирж байлаа.

Дараа нь намайг нэг цэгт хүрэхэд тэнгэрийн элч нар “Одоо чи биедээ буцаж орох ёстой. Бидэн рүү дахин ирж болохгүй.” гэж хэлсэн. Энэ үнэхээр сэтгэл хөдөлгөм байсан. Учир нь би Дэлхий рүү буцаж ирэхдээ догдолж байлаа. Тэнгэрийн элч нараас суралцахдаа Дэлхий дээр амьд байна гэдэг ямар их бэлэг болохыг бүрэн ойлгосон. Хүний амьдралыг туулахын тулд бидний сүнсний бүх Гэрэл биед маань нягтран шингэх шаардлагатай болдог. Энэ үнэхээр онцгой. Мөн би энэ ертөнц бодол сэтгэлээр бүтээгдсэн гэдгийг харсан. Бид өөрсдийгөө бодлоороо бүтээдэг, бидний бодол давтамжийн долгион илгээж, өөрсдийн бодит байдлыг бүтээдэг. Тиймээс би амьдралдаа өөртөө хатуу хандсан мөч бүрдээ өөрийнхөө биед дурсамж, бодит саадуудыг бий болгож байсан. Тэгээд бид тэдгээр саадыг хэрхэн эдгээж, чөлөөлж болдгийг харсан. Бид өөрсдийн жинхэнэ Гэрлийн бүрэн бүтэн байдалд оршиход саад болж буй тэрхүү хэв маяг, саадыг уусгахын тулд бодол сэтгэлтэйгээ хэрхэн ажиллаж болохыг би харсан.

Биедээ буцаж ирээд Натали сүнсний Гэрлээ дотогш чиглүүлсэн байна. Эмнэлгийн баг түүний үзүүлэлтүүдийг анхааралтай ажиглаж, тоо өснө гэж найдаж байв. Аажмаар эрхтнүүд нь хариу үзүүлж, тархи нь сэргэж эхэлжээ. Би биеэ бүрэн эдгээсэн, бүр тэр эмнэлгээс алхаж гараад Тайланд руу явж чадсан тул тэд намайг алхаж буй гайхамшиг мэт хараад ихэд гайхсан. Бид өөрсдийгөө эдгээж чадна, саадуудаар дамжин суралцаж чадна гэдгийг би мэднэ. Бидэнд түгжигдсэн энерги байх үед амьдралд тохиолддог бүх зүйл бидэнд аливааг чөлөөлж, өсөж хөгжих боломж өгөхийн тулд болдог.

Одоо Натали хувь хүмүүс болон бүлгүүдтэй ажиллаж, тэнгэрийн элч нарын удирдамжийг дамжуулан, бусдад өөрийгөө эдгээхийг заадаг. Тэрээр амьд байна гэдэг бэлгийн талаар тэнгэрийн элч нарын түүнд харуулсан зүйлийг сануулан яриагаа өндөрлөв. Нэг талаас тэрхүү өргөжсөн төлөвөөс гарахдаа гунигтай байсан ч нөгөө талаас бүрэн эдгэрээд, хүмүүст саадыг хэрхэн чөлөөлөх, Бурханы ухамсрын Гэрлийн бүрэн байдлыг биедээ бий болгох, тэнгэрийн элч нартай хэрхэн холбогдох, тэд биднийг ямар их хайрлаж, дэмжихийг хүсдэг тухай энэ бүх захиасыг хуваалцахаар ирэхдээ догдолж байсан. Энэ бүхэн намайг амьдралын минь энэ цэгт авчирсан. Өдөр бүр бусад хүмүүстэй ажиллаж, ганцаарчилсан болон бүлгийн уулзалт хийж чаддагтаа би маш их ерөөгдсөн мэт санагддаг. Бүх зүйл зүрхнээс гардаг мэт санагддаг. Амьд байгаагаа үнэхээр их хайрладаг. Аливаа зүйл үнэхээр хүнд хэцүү мөчүүдэд ч бид амьсгалж, мэдэрч, амьдарч чадна гэдэг ямар онцгой болохыг би та бүхэнд сануулмаар байна. (КҮ-ийн нөгөө тал)